Sözönü nədir?

Sözönü nədir? 

Sözönülər elə sözlərdir ki, cümlədə isim və ya əvəzlik və cümlədəki başqa söz və ya element arasındakı əlaqəni göstərir. 

Məsələn:

The ice-cream with chocolate is mine.

Şokoladlı dondurma mənimdir.

Sözönü yoxsa zərf? 

Bəzən sözönü siyahısındakı bəzi sözlər sözönü birləşmələrində (under the table (stolun altında), down the street (küçə aşağı), in front of the door (qapının qarşısında) və s. ) istifadə edilmir. Onlar sözönü deyildir. 

Məsələn:

A. The cat ran down the tree. 

Pişik ağac aşağı (yuxardan aşağıya doğru) qaçaraq endi. 

B. Put the ice-cream down. 
Dondurmanı yerə (aşağı) qoy. 

Necə düşünürsüz bunlardan hansı söz önüdür? Bəli, cavab A-dır, çünki A cümləsində, "down” sözönü birləşməsidir- “down the tree”, amma B cümləsində “down” cümlənin sonundadır və “put” feilinə (put the ice-cream (where?) down) aiddir və zərfdir. 

İngilis dilində çox sayda sözönü vardır və bu dildə olan digər qrammatik qaydalar kimi onların da istisnaları vardır. Ən çox istifadə olunan sözönülərindən bəziləri:

Word Type

of (preposition) wit (preposition) at (preposition) from (preposition) into (preposition) during (preposition) including (preposition) until (preposition) against (preposition) among (preposition) throughout (preposition) despite (preposition) towards (preposition) upon (preposition) concerning (preposition) to (preposition, adverb) in (preposition, adverb) for (preposition, conjunction) on (preposition, adverb, adjective) by (preposition, adverb) about (preposition, adverb, adjective) like (preposition, verb, conjunction) through (preposition, adverb, adjective) over (preposition, adjective, noun) before (preposition, adverb, conjunction) between (preposition, adverb) after (preposition, adjective, adverb) since (preposition, adverb, conjunction) without (preposition, adverb, conjunction) under (preposition, adverb, adjective) within (preposition, adverb) along (preposition, adverb) following (preposition, noun, adjective) across (preposition, adverb, adjective) behind (preposition, adverb, adjective) beyond (preposition, noun) plus (preposition, adjective, noun) except (preposition, conjunction, idiom) but (conjunction, preposition, adverb) up (adverb, preposition, adjective) out (adverb, preposition, adjective) around (adverb, preposition) down (adverb, preposition, adjective) off (adverb, preposition, adjective) above (adverb, preposition, adjective) near (adverb, preposition, adjective) Preposition-sözönü Adverb-zərf Adjective-sifət

Ən çox istifadə olunan sözönülər “in”, “on” və “at”dir, hansılar ki, daha çox zaman ifadələri ilə işlədilir. Indi isə onların işlənmə məqamlarından məlumat verim.

1. “At” ilə işlənən zaman ifadələri:

a. xüsusi vaxtlarla- at three o’clock / at 5:13pm

b. günün hissələri ilə - at noon / at midday / at night / at midnight

c. müəyyən hadisələrin baş verdiyi günün hissələri ilə - at breakfast / at dinner / at lunchtime

d. festival və xüsusi günlərlə - at Easter, at Eid

e. həftəsonu ilə - at the weekend

2. “On” ilə işlənən zaman ifadələri:

a. xüsusi tarixlərlə - on 3rd May / on 13th October 

b. xüsusi günlərlə - on Christmas Day / on New Year's Eve

c. həftənin günləri ilə - on Monday / on Mondays

3. “İn” ilə işlənən zaman ifadələri:

a. günün hissələri ilə (bunlar stabil birləşmələrdir)- in the morning / in the afternoon / in the evening

b. fəsillərlə - in spring / in summer / in autumn / in winter

c. illərlə - in 1996

Gündəlik paylaşımlarla ingilis dilinizi təkmilləşdirmək istəyirsinizsə Instagram səhifəmizi izləyin.